انعکاس

ایران صدا:
گفتگو با حمید عجمی
خوشنویس، مدرس خوشنویسی و عضو انجمنن خوشنویسان ایران محقق و پایه گذار خط معلی در سال 1378.

س : ما چرا زیبا می نویسیم؟
ما زیبایی را دوست داریم و شیدای زیبایی هستیم که البته این فقط مختص خوشنویسی نمی شود. کسی که دوست داره برای محبوبش خوب بنویس و یا حتی برای ختم کلام ا... خوشنویس بسیار درخشیده اساس خوشنویسی واکنش طبیعی هنرمند است نسبت به کلام خالقش.
س : خطی که ما امروزه به آن نگارش می کنیم از مشترکات دنیای اسلام است و همه به این خط نگارش می کنند این خط چه ظرفیتهایی داشته که خوشنویسی در آن به اوج رسیده؟
اول مشکل تاریخی است که هر زمان صحبت خوشنویسی می شود سهم عربها را بیشتر می دانیم در حالیکه اگر دقیق به تاریخ خوب نگاه کنیم می بینیم به جز خط کوفی و یکی دو خط دیگر خط دیگری نداریم که بخواهیم خوش نگاری را به عربها نسبت دهیم و من معتقدم که ایرانی همیشه اهل تحول بوده و همه زایش در خوشنویسی مرهون زحمات ایرانی هاست. ما 19 خط نگارش داریم که 15 خطش مربوط به ایرانی هاست.
س: ما قبل از دوره اسلامی هم سابقه خوشنویسی داشتیم؟
نخیر نداشتیم. عالم خوشنویسی بعد از تجلی وجود مبارک پیامبر اسلام بود ما بعد از خط کوفی توانستیم به خوشنویسی عمل ببخشیم.
س: سیر خوشنویسی در ایران چگونه بوده و سهم ایرانیان چقدر است ؟
ما در حیطه هنر اصلاً همانند ایران ها نداریم و همین است که می گویند هنر نزد ایرانیان است و بس. تا به حال هر چیزی از هنرها یافت شده ریشه و سابقه اش به هنرمندان ایرانی باز می گردد.
س : در مورد خط نستعلیق برای ما بگویید؟
خط نستعلیق عروس خطوط اسلامی است البته منظور از عروس فقط و فقط به خاطر زیباییش نیست. چون به دست آوردن خط نستعلیق سخت است معتقدند که عروس خطوط است و اگر کسی بخواهد به این عروسی برسد باید 40 سال مشق بکند و زحمت بکشد تا به نتیجه برسد.
س : از نظر تاریخی خط نستعلیق در دوره صفویه شکوفا شد. نظر شما چیست؟
بله این خط در آن دوران شکوفا شد و این به دلیل این بود که شاه عباس صفوی برای هنرمندان احترام زیادی قائل بود و همین باعث شد هنرمند شدن یک فضیلت تلقی شود.
س : خط نستعلیق از دوره صفویه تا به امروز یعنی چهارصد سال چه تغییر کرده؟
اوج خط نستعلیق و زیبایی نویسی آن توسط میرعماد به اوج خود رسید ما سعی کردیم فرم و شکل خط را از چهارصد سال پیش تغییر ندهیم. خوشنویسان ما به جای اینکه به خارج وجود خط بپردازند به درونیات این خط پرداختند و توانستند به جان این خط دسترسی پیدا کنند.
س : چقدر خوشنویسی وابسته ادبیات است و چقدر می تواند از ادبیات مستقل باشد؟
از یک زاویه ای خوشنویسی فرم انتزاع شده است و از زاویه دیگر چون رسالت خوانایی را برگردن آن گذاشتیم توقع داریم که پیامش را به ما برساند. که البته خوشنویسی سنتی ما به هر دو زاویه رسیده است. پس ارتباط خوشنویسی با کلام، مستقیم و کاملاً این دو به هم وابسته اند.
س : معلی چیست؟
معلی اسمی است که برگرفته از اسم امیرالمومنین است ولی ما این اسم را از سال 1378 بر روی خطی گذاشتیم. و به طور کلی می توان گفت خط معلی نتیجه طلب متراکم در قلب مردم ماست و این یک موهبت الهی از جانب خداست.
س: آزادی عمل خوشنویس در کدام خط بیشتر است خط معلی، نستعلیق و شکسته؟
خط نستعلیق برای نگارش اشعار شعرا است خط شکسته برای مهرورزی و احساسات درونی است و خط معلی یک تجلی سوم است ما در این دوره فقط به دنبال شیدایی و مهرورزی نیستیم در خط معلی به دلیل حماسه ای که در آن نهفته است آزادی عمل بیشتری در آن به چشم می خورد. خط معلی از جهاتی هم به معماری امروز منطبق است و هویت ما را تحت پوشش قرار می دهد.

...

برای دریافت صدای این گفتگو کلیک کنید