قوه چهارم; موسسه مطالعات جنگ
قوه چهارم، به بررسی نهادهایی در آمریکا که هدایت گر و تعیین کننده راهبردهای ایالات متحده آمریکا در موضوعاتی مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خواهد پرداخت

موسسه مطالعات جنگ
حوزه تصميم گيري آمريكا همواره تلاش كرده تا با ايجاد مراكز فكري و مطالعاتي نظامي و امنيتي آنهم به صورت تخصصي بتواند با تدوين سياست ها و راهبردهاي بلند مدت و كوتاه مدت اهداف كلان نظامي را در سطح بين المللي خود را بطور معقولانه تري دنبال كند. يكي از مهم ترين مراكز فكري و مطالعاتي تخصصي آمريكا، موسسه مطالعات جنگ است كه تمركز جدي بر روي تحولات سياسي، نظامي نقاط درگيري ايالات متحده دارد. از اين رو، در اين نوشتار تلاش شده تا با تبيين پيشينه تاريخي اين مركز راهبردي، اهم فعاليت هاي آن مورد بررسي و نقش آن در تدوين سياست هاي خارجي كاخ سفيد مورد كنكاش و تحليل قرار گيرد.
پيشينه تأسيس
پس از تجربه جنگ ويتنام، مركز مطالعات نظامي آمريكا با چالشي جدي در زمينه كنترل نظاميان و غير نظاميان و افزايش ميزان رفاه در جامعه آمريكا روبه رو است. بر اين اساس، تصميم سازان كاخ سفيد در صدد شدند تا جهت كاربرد كنترل رواني جامعه هدف و همچنين ترميم چهره مخدوش شده آمريكا مراكز مطالعاتي را تأسيس كنند تا علاوه بر بررسي و مطالعات جنگ ها ، از طرفي در زمينه كنترل رواني نظاميان و غيرنظاميان در صحنه جنگ و عمليات هاي نظامي ايالات متحده تمركز مطالعاتي داشته باشند. از اين رو موسسه مطالعات جنگ به دنبال تقويت رهبري غيرنظامي و روحيه نظاميان تأسيس شده تا از طريق مطالعات مهم در زمينه عمليات نظامي است، تا آن را در دسترس عموم قرار دهد. البته هرچند كه اين موسسه مطالعاتي با اين هدف تأسيس شده، اما به مروز تمركز مطالعاتي اش برروي مطالعه جنگ ها و كنترل رواني در عمليات هاي نظامي ارتش آمريكا در نقاط مختلف جهان قرار گرفت.
اهم فعاليت هاي موسسه مطالعات جنگ
موسسه مطالعات جنگ(The Institute for the Study of War) يك موسسه مطالعاتي غير انتفاعي و غير حزبي است كه عمده فعاليت هاي آن در زمينه مطالعه سياست هاي نظامي و عمومي كاخ سفيد تمركز دارد. هدف اين موسسه بهبود روحيه و توان عملياتي نيروهاي نظامي و پاسخ به تهديدات در حال ظهور جهت دستيابي به اهداف استراتژيك ايالات متحده آمريكاست.
اين موسسه همچنين در راستاي سياست جهاني دموكراسي سازي كاخ سفيد در وراي مطالعات نظامي و جنگ در پي كنترل و مديريت افكار عمومي و رهبران سياسي در جهت سياست هاي نظامي و عملياتي ابالات متحده مي باشد.
موسسه مطالعات جنگ بر اين باور است كه تدوين استراتژي و خط مشي هاي سياسي و نظامي بايد بر گرفته از واقعيت هاي موجود و تهديدات بالقوه زمان حال صورت گيرد، لذا اين موسسه بر پايه چنين باوري، اقدام به تجزيه و تحليل منابع باز اطلاعات و اخبار در خصوص جنگ ها و عمليات هاي نظامي نموده تا از اين طريق بتواند به اطلاعات و تحليل هاي هرچه دقيق تر در تدوين راهبردهاي سياسي و نظامي كاخ سفيد خصوصاً در زمينه ديلماسي عمومي و جنگ رواني دست يابد.
يكي ديگر از كاركردهاي مهم موسسه مطالعات جنگ، خط دهي و آموزش سياست گذاران و مديران رسانه آمريكا در جهت مديريت رواني در عمليات ها و سياست هاي نظامي مي باشد. از اين رو اين موسسه اقدام به برگزاري كنفرانس ها و همايش هاي متعددي با اعضاي كنگره و كاخ سفيد مي نمايد؛ بطوريكه گفته مي شود سياستمداران و فرماندهان نظامي آمريكا، اين موسسه را به عنوان منبعي ارزشمند در خصوص جنگ وكنترل و مديريت رواني در عمليات هاي نظامي به رسميت مي شناسند.
همانطور كه گفته شد، مأموريت اصلي موسسه مطالعات جنگ تلاش در جهت بهبود توان عملياتي نيروهاي نظامي و پاسخ به تهديدات در حال ظهور جهت دستيابي به اهداف استراتژيك ايالات متحده آمريكاست. بر اين اساس برنامه هاي مطالعاتي اين موسسه در جهت مطالعه و تحليل نقاط عملياتي آمريكا در جهان خصوصاً در عراق و افغانستان تمركز يافته است به طوري كه اين موسسه با تشكيل كارگروه هاي پژهشي متعدد، در راستاي تحليل وضعيت نظامي و رواني آمريكا، بررسي جنگ ها و بحران مختلف، ارزيابي وضعيت رواني كشورهاي هدف و... فعاليت مطالعاتي دارد. تمركز اين موسسه هم اكنون بر روي جنگ در عراق و افغانستان است.
برنامه هاي آموزشي اين موسسه شامل برگزاري مجموعه كنفرانس ها و همايش هاي متعدد نظامي با حضور فرماندهان و كارشناسان نظامي آمريكا، برگزاري كارگاه هاي آموزشي در بعد تحليل نظامي و رواني، اطلاع رساني و مديريت رواني رسانه اي و افكار عمومي و... مي باشد. از ديگر برنامه هاي آموزشي موسسه مطالعات جنگ شامل برگزاري دوره هاي آموزشي براي سياستمداران و محافل دانشگاهي و رسانه اي آمريكا در خصوص تاريخ جنگ و زبان و مفاهيم اساسي مرتبط با آن است . تا اين مهارت ها به اين افراد كمك مي كند تا بتوانند در سياست هاي راهبردي كاخ سفيد در مورد جنگ به تحليل و ارزيابي دقيق برسند.
سمينارها و ساير دوره ها و برنامه هاي آكادميك زمينه دسترسي افراد تحصيلكرده را به زبان تخصصي و فنون نظامي فراهم مي كند. همچنين اين موسسه با پخش كردن حجم وسيعي از اخبار و تحليل ها در فضاي اينترنت، زمينه دسترسي محافل سياسي و افكار عمومي را به اطلاعات جهت دار و پوشش دار اين موسسه كه در راستاي سياست هاي كاخ سفيد است از طريق اينترنت فراهم مي كند. از ديگر برنامه موسسه مطالعات جنگ، برگزاري سمينارها و كنفرانس هاي مختلف در جهت جذب افسران كاركشته و كاركنان فعال حوزه سياست و نظاميان بازنشسته آمريكا است تا ارتباط آنها را با كانون هاي سياسي ، نظامي و امنيتي حوزه تصميم گيري ايلات متحده آمريكا حفظ كرده تا از اين رهگذر ، عمق مطالعاتي كاخ سفيد را در مباحث امنيت ملي و سياست هاي راهبردي هستند، افزايش دهد. در كل، برنامه هاي آموزشي اين موسسه در پي آن هستند تا شكاف ميان ارتش و تحليل هاي آنها از جنگ و وضعيت عملياتي در عرصه بين المللي را با افكار عمومي آمريكا از بين ببرد. بر اين اساس است كه تمركز اصلي اين موسسه بر روي عراق، افغانستان و حتي ايران و برنامه هاي نظامي آن قرار دارد.
لازم به ذكر است كه كارشناسان برجسته اين موسسه نقش چشمگيري در حوزه تصميم گيري و فضاي رسانه اي آمريكا دارند. به عنوان مثال «خانم دكتر كيمبرلي كاگان»، رئيس اين موسسه كه استاد و مدرس در دانشگاه هاي وست پوينت، يال و جورج تاون و نويسنده كتاب The Eye of Command است، حضور موثري در سايت ها و مجلات معتبر آمريكا مانند وال استريت ژورنال، نيويورك تايمز و ... دارد. همچنين ،«جيمز. ام. دوبكين»كه از اعضاي ارشد موسسه در زمينه تحقيقات است، هم اكنون به عنوان يكي از فكري پنتاگون به تحقيق در زمينه امنيت عراق و تلفيق نيروهاي امنيت بومي در مناطق مختلف فعاليت دارد. يا اينكه «مايكل ام. گوردن» كه از اعضاي برجسته اين موسسه است، در حال حاضر پژوهشگر ارشد و خبرنگار نظامي كاركشته روزنامه نيويورك تايمز مي باشد.
مراكز وابسته به موسسه مطالعات جنگ
موسسه مطالعات جنگ داراي مراكز متعدد مطالعاتي است كه در حوزه هاي تخصصي مختلفي فعاليت دارند. اين مراكز پژوهشي عبارتند از: مركز مطالعات عراق كه در جهت پژوهش و توليد گزارشهاي مستند و جهت دار با نظارت كامل و تجزيه و تحليل امنيتي پنتاگون تمركز مطالعاتي دارد. يكي از پروژه هاي اصلي اين مركز برروي ساز و كار نظامي و امنيتي آينده عراق است كه بعد از توافقنامه امنيتي بين آمريكا و عراق آغاز شده است؛ يكي ديگر از مراكز مطالعاتي وابسته به موسسه مطالعات جنگ، مركز مطالعات افغانستان مي باشد كه بر روي تحليل و بررسي تحولات افغانستان و همچنين گروههاي نظامي و سياسي اين كشور تمركز مطالعاتي دارد. مطالعه برروي گروههاي سياسي افغان در انتخابات سال 2010 اين كشور از جمله طالبان، شبكه حقاني و حزب اسلامي قلوب الدين باقي، اجراي طرح هاي پژوهشي جهت يافتن راه هاي مبارزه با تبليغات رواني به ويژه طالبان در افغانستان، بررسي فعاليت ها گروه هاي سياسي و جهادي در استان هاي شرقي و جنوبي افغانستان با توجه به پوياي قومي و قبيله اي و... از برنامه هاي مطالعاتي اين مركز مي باشند.
عملكرد موسسه مطالعات جنگ در روند تاريخي
موسسه مطالعات جنگ به عنوان يكي از مراكز فكري تأثيرگذار بر سياست هاي راهبردي و نظامي كاخ سفيد ، همواره تلاش كرده با تحليل و بررسي وضعيت سياسي، نظامي ، اقتصادي و اجتماعي نقاط درگيري ارتش ايالات متحده نقش مهمي در اتخاذ سياست ها و راهبردهاي نظامي و سياسي كاخ سفيد داشته باشد.
به عنوان مثال در سال 2010 استراتژي جديدي توسط موسسه مطالعات جنگ در افغانستان از سوي كاخ سفيد اجرا شد كه به بررسي و تجزيه و تحليل اثر ائتلاف نيروهاي عملياتي افغاني در مقابله با شورشيان و گروهاي شبه نظامي مي پرداخت.
همچنين اين موسسه طراح اصلي حضور شركت هاي خصوصي نظامي و امنيتي آمريكايي نظير «بلاك واتر» در عراق بعد از خروج نظامي آمريكا از اين كشور بوده است.
لازم به ذكر است موسسه مطالعات جنگ تمركز جدي بر روي تحولات نظامي و همچنين توان نظامي ايران در بعد تجهيزات و ادوات نظامي هوايي، زميني، دريايي و سيستم موشك هاي بالستيك دارد. همچنين اين موسسه با انتشار گزارش هاي جهت دار متعدد در خصوص برنامه صلح آميز ايران تلاش مي كند تا برنامه هسته اي جمهوري اسلامي را در ميان محافل سياسي و افكار عمومي جهان نظامي جلوه دهد.
نویسنده : مجيد زاد بود
منبع : پايگاه جامع و تخصصي جنگ نرم http://www.jangnarm.com
الحمد لله الّذی جعلنا من المتمسکین بولایة امیـــــــرالمومنین و الآئمّة المعصومین علیهم السّلام