فصل سردي ميآيد كه «بهار» مؤمن است
قرآن، مؤمنان را به تفكر در چرخش زمين و ستارگان سفارش ميكند كه در پي آن تغييرات فصلي حاصل ميشود و بيدليل نيست كه با هر تحول و انقلاب طبيعت، مسلمان در فلسفه اين تحولات به تفكر ميرود و البته از آنجا كه مؤمن در هيچ امري حتي در صرف زمان اسراف نميكند، نوع تفكرش را با مدد از آنچه از اولياي الهي رسيده؛ سمت و سو ميبخشد و در تعقل در رسيدن فصل زمستان، با اشاره به احاديثي كه از پيامبر گرامي اسلام (ص)، امام جعفر صادق (ع) و امام هادي (ع) به او رسيده، آن را بهاري براي خودش ميپندارد.
«زمستان، بهار مؤمن است» اين حديث كه از زبان ائمه معصومين (ع) و گاه به نقل از پيامبر (ص) بيان شده است، اين ذهنيت را در انسان ايجاد ميكند كه اولاً؛ هرچه از خداي تعالي به بندهاش ميرسد، نعمتي است بزرگ كه شكر آن واجب است و هديه بزرگ زمستان به بندگان شكرگزار، شبهاي طولاني آن است كه فرصت عاشقي و دلدادگي را به او ميبخشد.
روزهاي كوتاه و شبهاي بلند، خاصيت زمستان است و بهره بردن از فرصتهاي پيشآمده براي ذكر و عاشقي، خاصيت مؤمن است كه در شبهاي زمستان، با آن آرامش ذاتي و سكوت معنادار شبهايش كه در آن تنها ذكر باد را و نجواي شبانه برگهاي درختان ايستاده را پراكنده ميكند، فضاي عرفاني مناسبي را در اختيار عشاق و اشكريزان شبها ميدهد.
درباره فرصتي كه زمستان به آدمي ميدهد تا در آن به تزكيه نفس برسد را زياد بيان كردهاند. مانند معلم اخلاق و مرد تهذيب مرحوم آيتآلله مشكيني كه روايت «زمستان بهار مؤمن است» را در كتاب «نصايح» نقل ميكند و در توضيحش مينويسد؛ «چون زمستان شبهاي طولاني دارد، مؤمن ميتواند به اندازه كافي استراحت كند و در فرصت مناسب نماز شب بخواند.»
اين نگاه عارفي بزرگ است به شب در فصل زمستان كه در آن فرصت براي عشق بازي مهياست و البته اگر عاشق، به دنبال بهانههاي بيشتري باشد، چه خوب كه روزهاي كوتاه اين ماه را روزه بگيرد كه در اين حال «هم فال است و هم تماشا».
البته اين برداشتي است كه از رئيس مذهب حقه جعفري، امام صادق (ع) رسيده است؛ آنجا كه ميفرمايد: «زمستان بهار مؤمن است. چون شبهايش طولاني است كه براي عبادت نيمه شب از آن كمك ميگيرد و روزهايش كوتاه است كه براي روزه گرفتن از آن ياري ميجويد.» (أمالي الصدوق، ص237)
يلدا هم بهانه و دروازه ورود به زمستان است كه در آن رسوم سنتي و آييني ايرانيان، فرصت را براي خشنودي خالق پديد ميآورد.
استفاده از نعماتي كه مخصوص اين ايام از سال هستند و حس تشكري كه از آفريدگار در دل ايجاد ميكند، حسنات خداي مهربانترين را به سمت بندگان سرازير ميكند.
حضور در جمع بستگان و ديدار با اعضاي خانواده كه نمود بارز «صله رحم» اين سنت پسنديده اسلامي است و البته نزد ايرانيان از هزاران سال پيش مورد اهميت قرار داشت، پيش خدا، عبادت محسوب ميشود و چه بسيار دلهاي مؤمناني كه در اين شب شاد ميشوند و به گفته صاحب دين، محمد مصطفي (ص)، «شاد كردن دل مؤمن از بالاترين عبادتهاست.»
اميد آنكه خداي تعالي ما را در شناخت راه اصلي، ياري رساند و ما را جزو هدايتيافتگان بشمارد، و زمستان را همچون بهار و تابستان و پاييزمان، زماني براي رستگاري ما قرار دهد، و با هر تغيير و تحول در فصول سال، قوه انديشه و تعقل را در ما قدرت بخشد تا بيش از هميشه به قدرتش پي ببريم و عبادتش كنيم.
فارس
الحمد لله الّذی جعلنا من المتمسکین بولایة امیـــــــرالمومنین و الآئمّة المعصومین علیهم السّلام